بهترین رشته های تجربی برای مهاجرت؛ معرفی بازار کار در هر کشور

 

نظر کارشناسی مشاوران تیم پایتخت کتاب

یکی از سؤالات پرتکرار دانش‌آموزان در جلسات مشاوره این است که کدام رشته تجربی مسیر مهاجرت راحت‌تری دارد؟ پیشنهاد می‌کنم قبل از انتخاب رشته، شرایط مهاجرت تحصیلی و کاری هر رشته را به‌طور جداگانه بررسی کنید. برای مثال، رشته‌هایی مانند پرستاری و تکنولوژی پرتوشناسی (رادیولوژی) در کشورهایی مثل کانادا، استرالیا و آلمان بازار کار مناسبی دارند؛ اما برای اشتغال در این کشورها معمولاً باید مدرک تحصیلی خود را معادل‌سازی کنید و شرایط زبان و دریافت مجوز حرفه‌ای را داشته باشید. در رشته‌هایی مانند پزشکی و دندانپزشکی نیز علاوه بر معادل‌سازی مدرک، ممکن است به شرکت در آزمون‌های تخصصی یا گذراندن دوره‌های تکمیلی نیاز داشته باشید. از طرف دیگر، اگر به رشته‌هایی مانند ژنتیک، میکروبیولوژی و زیست‌فناوری علاقه دارید، بهتر است از همان دوران کارشناسی روی تقویت زبان، معدل و فعالیت‌های پژوهشی خود تمرکز کنید تا شانس بیشتری برای دریافت پذیرش تحصیلی در مقاطع بالاتر داشته باشید. فراموش نکنید که داشتن مدرک کارشناسی به‌تنهایی به معنای امکان اشتغال فوری در کشور مقصد نیست. بنابراین، پیش از انتخاب رشته، شرایط کشور موردنظر، هزینه و مدت‌زمان معادل‌سازی مدرک و فرصت‌های واقعی استخدام را بررسی کنید تا بتوانید رشته‌ای متناسب با اهداف و شرایط خود انتخاب کنید.

تعدادی از داوطلبان سخت‌کوش تجربی عاشق این هستند که روپوش سفید بپوشند و در کشور خودمان خدمت کنند و تعدادی در جستجوی لیست بهترین رشته‌های تجربی برای مهاجرت هستند. ما همیشه به داوطلبان توصیه می‌کنیم قبل از درس خواندن هدفشان را دقیقا مشخص کنند و رشته مورد علاقه‌شان را تعیین کنند، معیارهای مختلفی در انتخاب هدف و رشته دانشگاهی تاثیر دارند، یکی از مهم‌ترین معیارها این است که در صورت تحصیل در رشته مورد نظر، چقدر شانس مهاجرت داریم. اگر می‌خواهید با بهترین رشته‌ های تجربی برای مهاجرت در سال 2026 آشنا شوید، تا انتها با پایتخت کتاب همراه باشید.

لیست بهترین رشته‌ های تجربی برای مهاجرت در سال 2026

بسیاری از رشته‌های علوم پزشکی و حوزه سلامت در کشورهای مختلف بازار کار قابل‌توجهی دارند؛ اما میزان تقاضا، درآمد، شرایط دریافت مجوز کار و امکان مهاجرت برای هر رشته و در هر کشور متفاوت است. بنابراین نمی‌توان یک کشور یا رشته را برای همه افراد بهترین گزینه مهاجرت دانست.در این بخش، ما بهترین رشته‌های تجربی برای مهاجرت را به سه دسته زیر تقسیم کرده‌ایم.

گروه اول: رشته‌های تجربی با قابلیت آغاز مسیر مهاجرت پس از اولین مدرک دانشگاهی

برخی رشته‌های حوزه سلامت به دلیل نیاز بازار کار کشورهای مختلف، ظرفیت مناسبی برای مهاجرت دارند. بااین‌حال، داشتن مدرک دانشگاهی به‌تنهایی معمولاً برای شروع فعالیت حرفه‌ای کافی نیست و بسته به کشور مقصد ممکن است به ارزیابی یا معادل‌سازی مدرک، اثبات مهارت زبان، شرکت در آزمون‌های حرفه‌ای و دریافت مجوز کار نیاز داشته باشید. در ادامه به معرفی این رشته‌ها می‌پردازیم.

1- رشته جذاب داروسازی

رشته داروسازی این قابلیت و ظرفیت را دارد که در شاخه‌ها و موضوعات مربوط به آن مقالات مختلفی بنویسید یا کارهای تحقیقاتی فراوانی انجام دهید و خلاصه حسابی برای خودتان رزومه جمع کنید، از طریق همین مقالات و رزومه، می‌توانید به بهترین کشورهای دنیا مهاجرت کنید. بازار کار داروسازی در کشورهای استرالیا، قبرس شمالی، کانادا، آلمان و دانمارک حسابی داغ است و این کشورها به نیروی کار داروسازی برای خدمت در بیمارستان‌ها، داروخانه‌ها و شرکت‌های داروسازی نیاز دارند. داروسازان در صورت مهاجرت به کشورهای آمریکا، کانادا، استرالیا و سوئیس می‌توانند  درآمدخوبی را کسب کنند.

می توان گفت مسیر مهاجرت داروسازان به هدف و کشور مقصد بستگی دارد. داشتن مقاله و سابقه پژوهشی می‌تواند شانس پذیرش در دوره‌های تحصیلات تکمیلی و موقعیت‌های تحقیقاتی را افزایش دهد؛ اما برای فعالیت به‌عنوان داروساز در بسیاری از کشورها باید مراحل ارزیابی مدرک و ثبت حرفه‌ای را نیز طی کنید.

2- رشته پرطرفدار پرستاری

پرستاری یکی از رشته‌های پرتقاضا برای مهاجرت کاری در بسیاری از کشورها است. و از جذب نسبتا بالایی برخوردار است .بااین‌حال، مدرک کارشناسی پرستاری ایران به‌تنهایی مجوز فعالیت در کشور مقصد محسوب نمی‌شود. پرستاران معمولاً باید مدارک تحصیلی و حرفه‌ای خود را ارزیابی کنند، شرایط زبان کشور مقصد را داشته باشند و مراحل ثبت حرفه‌ای یا آزمون‌های موردنیاز آن کشور را طی کنند.

3- رشته دامپزشکی

در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی، فرهنگ نگهداری از حیوانات خانگی رواج بیشتری دارد و هزینه‌کرد برای خدمات دامپزشکی نیز بالاتر است. به همین دلیل، رشته دامپزشکی در بسیاری از این کشورها از بازار کار و فرصت‌های شغلی مناسب‌تری نسبت به ایران برخوردار است. گر چه در ایران نیز به شکل کاملا محسوسی رو به پیشرفت است .در کشورهای آمریکا، انگلیس، کانادا و استرالیا استاندارد مراقبت‌های دامپزشکی بالاتر از سایر کشورها است و طبیعتا بازار کار این رشته در کشورهای گفته شده بهتر است. از طرفی این کشورها انگلیسی زبان هستند و این موضوع خودش یک مزیت برای مهاجران محسوب می‌شود. کشورهای آلمان، نیوزیلند، اتریش و سوئیس هم از دیگر کشورهای مهاجرپذیر برای رشته دامپزشکی هستند.

دامپزشکی در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، استرالیا، نیوزیلند، انگلستان و برخی کشورهای اروپایی فرصت‌های شغلی متنوعی دارد. دامپزشکان علاوه بر درمان حیوانات خانگی می‌توانند در حوزه دام و طیور، بهداشت عمومی، صنایع غذایی، پژوهش و کنترل بیماری‌های مشترک انسان و حیوان فعالیت کنند.

4- رشته بهداشت محیط

اکثر داوطلبان رشته تجربی به عشق تحصیل در رشته‌هایی همچون پزشکی، دندان‌پزشکی و پرستاری رشته تجربی را انتخاب می‌کنند و کمتر داوطلبی از این حقیقت آگاهی دارد که در کشورهایی همچون استرالیا، آلمان، نیوزیلند و کانادا رشته بهداشت محیط و در کل مشاغل مرتبط با محیط زیست بسیار پرطرفدار هستند و درآمد خوبی دارند.

شرایط مهاجرت برای دارندگان مدرک مهندسی بهداشت محیط در کشورهای استرالیا و نیوزیلند راحت‌تر است. همچنین، این افراد برای مهاجرت به کانادا می‌توانند از راه ادامه تحصیل در مقاطع ارشد و دکتری اقدام کنند یا تحت عنوان مهاجرت کاری به این کشور بروند. کشورهای آلمان و قبرس شمالی هم از جمله بهترین مقاصد مهاجرت برای کارشناسان بهداشت محیط هستند.

رشته مهندسی بهداشت محیط می‌تواند در حوزه‌هایی مانند سلامت محیط، کنترل آلودگی، ایمنی آب و مواد غذایی، مدیریت پسماند و بهداشت عمومی فرصت‌های تحصیلی و شغلی ایجاد کند. شرایط استخدام و عنوان حرفه‌ای قابل استفاده برای فارغ‌التحصیلان این رشته در کشورهایی مانند کانادا، استرالیا، نیوزیلند و کشورهای اروپایی متفاوت است؛ بنابراین پیش از مهاجرت باید تطابق مدرک ایرانی با عنوان شغلی موردنظر در کشور مقصد بررسی شود.

5- رشته پردرآمد تکنولوژی پرتوشناسی (رادیولوژی)

کشورهای کانادا، استرالیا، آلمان، آمریکا، هلند، سوئیس و دانمارک از جمله بهترین کشورها برای پذیرش کارشناسان رادیولوژی محسوب می‌شوند. از نظر سطح درآمد و بازار کار کشورهای کانادا، آمریکا و آلمان بهترین گزینه‌ها هستند. کارشناسان رادیولوژی در کشورهای کانادا، سوئیس و دانمارک بالاترین کیفیت زندگی را تجربه می‌کنند و اگر به عنوان فارغ التحصیل رشته رادیولوژی می‌خواهید در کشوری اقامت دائمی بگیرید، می‌توانید به کشورهای کانادا و استرالیا مهاجرت کنید.

همچنین، اگر یادگیری زبانی غیر از زبان انگلیسی برایتان دشوار است، کشورهای انگلیسی زبانی همچون انگلیس، آمریکا، کانادا و استرالیا بهترین مقصد برای مهاجرت شما هستند.

گروه دوم: رشته‌های دارای مسیرهای تخصصی معادل‌سازی و دریافت مجوز حرفه‌ای

برای مهاجرت با مدرک برخی از رشته‌های گروه تجربی لازم است شما معادل سازی انجام دهید یا در یک آزمون خاصی شرکت کنید یا دوره‌ای بگذرانید تا اجازه کار یا ادامه تحصیل در رشته تحصیلی‌تان را داشته باشید. در ادامه لیست بهترین رشته های پزشکی برای مهاجرت را آورده ایم:

1- رشته پزشکی

پزشکی در تمام کشورهای دنیا از جمله رشته‌های پرطرفدار و پردرآمد است؛ به خصوص اگر پزشکی موفق به اخذ مدرک تخصص شود درآمدش چند برابر افزایش پیدا می‌کند. برای کسانی که قصد دارند با مدرک پزشکی عمومی به خارج از کشور مهاجرت کنند و مشغول به کار شوند، کشورهای استرالیا، آلمان، امارات، عمان و دبی از جمله بهترین کشورها هستند.

پزشکی یکی از رشته‌هایی است که می‌تواند فرصت‌های مناسبی برای مهاجرت کاری و ادامه تحصیل ایجاد کند؛ اما مدرک پزشکی ایران به‌تنهایی مجوز طبابت در کشورهای دیگر محسوب نمی‌شود. پزشکان باید بر اساس مقررات کشور مقصد مراحل ارزیابی مدرک، آزمون‌های حرفه‌ای، اثبات مهارت زبان و دریافت مجوز پزشکی را طی کنند.

برای فعالیت پزشکی در انگلستان، یکی از مسیرهای اصلی پزشکان بین‌المللی شرکت در آزمون PLAB است. این آزمون همچنان در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ برگزار می‌شود و شامل PLAB 1 و PLAB 2 است. آزمون PLAB با الزامات Medical Licensing Assessment یا MLA هماهنگ شده است و پس از قبولی در مراحل لازم، پزشک می‌تواند برای ثبت‌نام و دریافت مجوز فعالیت از GMC اقدام کند.

برای آمریکا نیز پزشکان بین‌المللی باید مسیر مربوط به USMLE، شرایط لازم برای فارغ‌التحصیلان بین‌المللی پزشکی و ورود به دوره رزیدنتی را بررسی کنند. بنابراین آمریکا و انگلستان می‌توانند مقاصد مهمی برای ادامه مسیر تخصص پزشکی باشند، اما ورود به این مسیرها رقابتی است و قبولی در آزمون‌ها به‌تنهایی تضمین‌کننده دریافت موقعیت تخصصی نیست.

2- رشته دندان‌پزشکی

دندان‌پزشکی یکی از رشته‌های لاکچری و پردرآمد در ایران و بسیاری از کشورهای دنیا است. به خصوص کشورهایی که برای بهداشت دهان و دندان مردم ارزش زیادی قائل هستند، بهترین مقصدها برای مهاجرت دندان‌ پزشکان محسوب می‌شوند. کشورهای کانادا، آمریکا، استرالیا، نیوزیلند، آلمان، ترکیه و نیز برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس همچون عمان و امارات از مقاصد مورد توجه پزشکان بین‌المللی هستندیالات متحده یکی از بزرگ‌ترین و جذاب‌ترین بازارهای کار دندان‌پزشکان در جهان را دارد و فرصت‌های شغلی مناسبی در این حوزه فراهم می‌کند. بااین‌حال، مهاجرت و ورود دندان‌پزشکان فارغ‌التحصیل خارج از آمریکا، از جمله دندان‌پزشکان ایرانی، به بازار کار این کشور معمولاً فرایندی زمان‌بر، نسبتاً پیچیده و پرهزینه است و به ارزیابی مدرک، گذراندن مراحل و آزمون‌های مربوط و دریافت مجوز حرفه‌ای نیاز دارد.

3- رشته فیزیوتراپی

فیزیوتراپی رشته‌ای که نسبتا  کم دردسر تر است و درآمد خوبی در اکثر کشورهای دنیا دارد، با این حال اگر بخواهید با مدرک کارشناسی فیزیوتراپی که از دانشگاه‌های ایران کسب کرده‌اید در کشوری همچون آمریکا مشغول به کار شوید، لازم است در دوره‌های فیزیوتراپی دانشگاه‌های معتبر این کشور شرکت کنید. کانادا نیز یکی از برترین مقصدها برای مهاجرت فیزیوتراپیست‌های ایرانی است اما اگر شخصی مدرک خود را خارج از کانادا دریافت کرده باشد، برای کار کردن در این کشور باید مدرکش را معادل سازی کند. انگلستان، سوئیس، نروژ، استرالیا و هلند نیز از جمله بهترین گزینه‌هایی هستند که کارشناسان فیزیوتراپی می‌توانند برای مهاجرت انتخاب کنند.

در کانادا، مسیر ارزیابی فیزیوتراپیست‌های تحصیل‌کرده خارج از این کشور در سال ۲۰۲۶ تغییر کرده است. Canadian Alliance of Physiotherapy Regulators یا CAPR مسیر جدید Comparability Evaluation Pathway را جایگزین مسیر قبلی Credentialling کرده و تغییراتی نیز برای ساده‌تر شدن بررسی مدارک و ارزیابی آمادگی متقاضیان ایجاد کرده است. بنابراین متقاضیان مهاجرت فیزیوتراپی به کانادا باید مقررات جدید CAPR را مبنای برنامه‌ریزی خود قرار دهند.

4- رشته مامایی

در گذشته مامایی در ایران درآمد قابل توجهی داشت اما به نظر می‌رسد طی چند سال اخیر بازار کار مامایی در ایران افت کرده است،  با این حال در برخی کشورها مامایی درآمد بسیار خوبی دارد و فارغ التحصیلان رشته مامایی با مهاجرت به این کشورها می‌توانند جایگاه خوبی به دست آورند. کشورهایی همچون کانادا، آلمان، انگلستان، استرالیا، نیوزیلند، آمریکا و سوئیس از جمله بهترین مقصدها برای مهاجرت ماماها هستند. البته این نکته را فراموش نکنید که

گر چه مامایی در برخی کشورها فرصت‌های شغلی مناسبی دارد، اما از حرفه‌های دارای مقررات و مجوز حرفه‌ای محسوب می‌شود. ماماهای دارای مدرک ایران برای اشتغال در کشور مقصد ممکن است به ارزیابی مدرک، اثبات مهارت زبان، آزمون صلاحیت حرفه‌ای، دوره تطبیقی یا سایر مراحل ثبت حرفه‌ای نیاز داشته باشند. برای مثال، در انگلستان ثبت حرفه‌ای ماماهای بین‌المللی زیر نظر NMC انجام می‌شود

گروه سوم: رشته های تجربی با امکان مهاجرت از طریق مدرک کارشناسی ارشد و دکتری

مهاجرت با مدرک کاشناسی رشته علوم آزمایشگاهی کار چندان راحتی نیست اما مدرک کارشناسی ارشد علوم آزمایشگاهی همچون ارشد ایمونولوژی، بیوشیمی یا هماتولوژی در کشورهای اروپایی ارزش زیادی دارد. همچنین، با مدرک کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های علوم پایه‌ای و غیر علوم پزشکی مانند رشته‌های میکروبیولوژی، زیست سلولی مولکولی، ژنتیک، زیست فناوری و شیمی کاربردی هم می‌توانید به بهترین کشورهای اروپایی و آمریکایی مهاجرت کرده و در مراکز تحقیقاتی این کشورها و سازمان‌های مربوطه مشغول به کار شوید. ذکر این نکته الزامی است که تنها در صورتی که عاشق کارهای تحقیقاتی هستید یا می‌توانید رزومه قوی و درست و حسابی جمع‌آوری کنید، سمت این رشته‌ها بروید.

مدارک لازم برای مهاجرت رشته‌های تجربی

مدارک مورد نیاز برای گرفتن پذیرش در دانشگاه‌ها یا استخدام کاری در کشورهای مختلف با هم یکسان نیستند، اما یکی از شروطی که برای مهاجرت به اکثر کشورها الزامی است، داشتن مدرک زبان است. رایج‌ترین آزمون برای گرفتن مدرک زبان، آزمون آیلتس است و حداقل نمره کسب شده از آزمون آیلتس برای دانشگاه‌های مختلف متفاوت است. بهترین کار این است که ابتدا کشور مورد نظرتان را مشخص کنید بعد ببینید برای ادامه تحصیل یا کار کردن در آن کشور دقیقا به چه مدارکی نیاز دارید. پاسپورت، شناسنامه، مدرک زبان، مدارک دانشگاهی ترجمه شده، توصیه نامه و چند قطعه عکس از جمله مدارکی هستند که برای مهاجرت به اکثر کشورها به آنها نیاز دارید.

سخن آخر

این محتوا را به بررسی بهترین رشته‌های تجربی برای مهاجرت اختصاص دادیم، چون در گذشته نه چندان دور بچه‌های تجربی در زمان انتخاب رشته شرایط کار و استخدام در کشور خودمان را مدنظر داشتند؛ اما اخیرا اولین سوال این عزیزان این است که با مدرک کدام رشته‌های تجربی می‌توانیم مهاجرت کنیم. فارغ التحصیلان تعدادی از رشته‌هایی که در محتوا معرفی کردیم به راحتی می‌توانستند برای مهاجرت اقدام کنند اما برای مهاجرت برخی رشته‌ها، متقاضیان نیاز به معادل سازی مدرک، گذراندن دوره یا کسب مدرک کارشناسی ارشد و دکتری دارند.

در انتها اگر سوالی در مورد موضوع این مقاله در ذهنتان دارید، می‌توانید در قسمت دیدگاه این محتوا سوالات خود را با کارشناسان ما در میان بگذارید.

سوالات متداول