جهشی خواندن برای تمامی پایه ها؛ شرایط، قوانین و مدارک

نظر کارشناسی مشاوران تیم پایتخت کتاب

تجربه من به‌عنوان مشاور تحصیلی که سالها در مدارس فعالیت داشته این است که جهشی خواندن برای همه دانش‌آموزان انتخاب مناسبی نیست. اگر مطالب درسی را سریع یاد می‌گیرید و از نظر علمی و روانی آمادگی کافی دارید، می‌توانید با بررسی شرایط و مشورت با خانواده و مدرسه، این گزینه را در نظر بگیرید. با این حال، نباید فقط برای زودتر تمام کردن درس‌ها تصمیم بگیرید؛ چون یادگیری فشرده ممکن است باعث شود بعضی مطالب را به‌خوبی یاد نگیرید یا در برقراری ارتباط با همکلاسی‌های بزرگ‌تر با مشکل روبه‌رو شوید. توصیه من این است که پیش از تصمیم‌گیری، توانایی‌ها و شرایط خود را بسنجید و مطمئن شوید که می‌توانید از پس درس‌های پایه بعدی هم بربیایید.

جهشی خواندن راهی است که به کمک آن دانش‌آموزان یک پایه را به شکل عادی طی می‌کند و برای پایه بعدی، بدون گذراندن سال تحصیلی آن پایه، در آزمون‌های مربوط شرکت می‌کند.  در واقع روال کار به این صورت است که دانش‌آموز یک پایه را به صورت نرمال و در عرض 9 ماه می خواند اما برای پایه بعدی تنها در امتحانات پایان ترم شرکت می‌کند و سال تحصیلی را دور می زند.

اولین دغدغه دانش آموزی که تصمیم به انجام این کار می‌گیرد، کسب اطلاعات دقیق در مورد نحوه ثبت نام و شرایط انجام این کار است. همچنین ممکن است برایتان سوال پیش بیاید که برای کدام مقاطع مجاز به شرکت در امتحانات جهشی هستیم و انجام این کار چه معایب و مزایایی برای ما دارد. تا انتها با پایتخت کتاب همراه باشید چون در ادامه  به تک تک این سوالات پاسخ داده ایم. 

جهشی خواندن برای کدام دانش‌آموزان مناسب است؟

دانش‌آموزان باهوش و سخت کوشی که احساس می‌کنند از نظر هوشی و روانی توانایی خواندن دو پایه تحصیلی در یک سال را دارند، می‌توانند در امتحانات جهشی شرکت کنند. به این ترتیب، این دانش‌آموزان مسیر عادی و طبیعی درس خواندن را دور می‌زنند و می‌توانند طول مدت تحصیل‌شان را کوتاه‌تر کنند.

جهش تحصیلی معمولاً به دانش‌آموزانی توصیه می‌شود که توانایی یادگیری مطالبی فراتر از پایه تحصیلی خود را دارند. برای مثال، دانش‌آموزی باهوش و پشتکار که کلاس اول ابتدایی را با موفقیت پشت سر گذاشته و از نظر یادگیری و آمادگی روانی در سطح مناسبی قرار دارد، می‌تواند در صورت احراز شرایط لازم و قبولی در امتحانات پایه دوم در تابستان، مستقیماً وارد کلاس سوم دبستان شود.

برای کدام پایه‌ها نمی‌توانیم جهشی بخوانیم؟ 

اولین نکته‌ای که باید به آن توجه کنید این است که همه پایه‌ها را نمی‌توانید دور بزنید و فقط به شرکت در امتحانات پایان ترم آنها اکتفا کنید. برای مثال پایه‌های اول از هر مقطعی را دانش‌آموزان باید در عرض یک سال تحصیلی کامل یعنی ۹ ماه به پایان برسانند، چون این پایه‌ها اهمیت زیادی دارند. همچنین، دانش‌آموزان در پایه نهم به خاطر انتخاب رشته متوسطه دوم و در پایه دوازدهم به خاطر شرکت در کنکور، مجاز به شرکت در امتحانات جهشی نیستند.

پس به صورت خلاصه، برای پایه‌های اول ، ششم هفتم، نهم، دهم و دوازدهم نمی‌توانید از این قانون استفاده کنید و به دلیل حساسیت و میزان اهمیت این پایه‌ها، لازم است حتما آنها را در عرض یک سال تحصیلی کامل بخوانید. 

شرایط جهشی خواندن در مقطع ابتدایی

دانش‌آموزان مقطع ابتدایی در پایه‌های اول به سوم، دوم به چهارم، سوم به پنجم و چهارم به ششم می‌توانند در امتحانات جهشی شرکت کنند. شرط مهم شرکت در این امتحانات کسب نمره خیلی خوب برای تمام دروس پایه‌های قبلی و نیز امتحانات پایه مورد نظرشان است. علاوه بر کسب نمره خیلی خوب، این دانش‌آموزان باید از نظر هوشی و روانی هم تاییدیه اداره آموزش و پروش استان محل تحصیل‌شان را دریافت کنند، برای مثال این دانش‌آموزان باید در آزمون هوش نمره بالای ۱۲٠ کسب کنند.

از شرایط جهشی خواندن ابتدایی این است که دانش‌آموز برای جهش از پایه اول به سوم یا جهش تحصیلی برای بار دوم در مقطع ابتدایی، رأی کمیسیون خاص آموزش‌وپرورش استان را دریافت کند.

شرایط جهشی خواندن در مقطع متوسطه اول چگونه است؟

دانش‌آموزان مستعد و توانمند در مقطع متوسطه اول می‌توانند از پایه پنجم به هفتم و هفتم به نهم جهش تحصیلی داشته باشند، شرط انجام این کار، کسب حداقل معدل ۱۸ برای پایه هفتم و پاس کردن تمام دروس پایه هشتم با حداقل نمره ۱۶ است. شرایط کمی برای دانش‌آموزان تیزهوشانی متفاوت است، چون این دانش‌آموزان باید موفق به کسب معدل ۱۹ و بالاتر و نمره ۱۸ و بالاتر برای تمام دروس شوند.

همان‌طور که قبلا اشاره کردیم، دانش‌آموزان اجازه ندارند از این قانون برای پایه هشتم به دهم استفاده کنند، چون پایه نهم بسیار مهم و حساس است و لازم است دانش‌آموزان یک سال تحصیلی کامل را برای این پایه صرف کنند. 

شرایط جهشی خواندن در مقطع متوسطه دوم

در مقطع متوسطه دوم، تنها از پایه دهم به دوازدهم یا به عبارتی برای پایه یازدهم مجاز به جهشی خواندن هستید و برای انجام این کار باید دو شرط مهم را رعایت کنید، اولا باید در پایه دهم موفق به کسب معدل 18/5 شوید و دوما باید در تمام دروس پایه یازدهم حداقل نمره ۱۷ را کسب کنید. شرایطی که گفتیم برای تمام رشته‌های نظری صدق می‌کند اما دانش‌آموزان فنی حرفه‌ای و کاردانش نمی‌توانند در مقطع متوسطه دوم از این قانون استفاده کنند. 

زمان ثبت نام و برگزاری امتحانات جهشی

برای شرکت در این امتحانات نیاز دارید از قبل ثبت نام کنید، زمان ثبت نام امتحانات جهش تحصیلی هر سال کمی با سال قبل تفاوت دارد. ثبت نام برای امتحانات از اواسط اردیبهشت ماه آغاز می‌شود و تا اواسط خرداد ماه طول می‌کشد، در خارج از این بازه امکان ثبت نام در این امتحانات وجود ندارد.

لازم به ذکر است که این امتحانات در شهریور ماه برگزار می‌شوند و در صورت کسب نمره حد نصاب در آنها، دانش‌آموزان می‌توانند در آغاز سال تحصیلی جاری در یک پایه بالاتر تحصیل کنند. 

مدارک مورد نیاز برای ثبت نام 

اگر قصد شرکت در این امتحانات را دارید لازم است از قبل مدارک‌تان را آماده کنید. برای ثبت نام در این امتحانات، در هر مقطع یا پایه‌ای که باشید به مدارک زیر نیاز دارید: 

• کارنامه پایه‌های تحصیلی قبلی و پایه فعلی
• شناسنامه به همراه کپی از تمام صفحات آن
• یک قطعه عکس ۴*۳
• گزارش تحصیلی

نحوه ثبت نام در امتحانات جهشی

سال‌های قبل کل فرآیند ثبت نام امتحانات جهشی از طریق مدیر مدرسه صورت می‌گرفت، اما اخیرا فرآیند ثبت نام دستخوش تغییراتی شده و دانش‌آموزان هم در این فرآیند دخالت دارند. در ادامه به صورت مرحله به مرحله روش انجام فرآیند ثبت نام را توضیح داده‌ایم: 

• مرحله اول: دانش‌آموز به همراه والدینش به مدرسه مراجعه می‌کند و درخواست کتبی برای شرکت در این امتحانات را به مدیر مدرسه تحویل می‌دهد و فرم‌های مربوطه را از مدیر تحویل گرفته و تکمیل می‌کند. 
• مرحله دوم: درخواست دانش‌آموز در شورای مدرسه مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورت لزوم به کمیسیون خاص آموزش و پرورش ارجاع داده می‌شود، در صورتی که درخواست دانش‌آموز در این مرحله پذیرفته شود، مدیر مدرسه مجوز درخواست دانش‌آموز را در سامانه سیدا صادر می‌کند. 
• مرحله سوم: در مرحله بعد مدیر مدرسه وارد سایت مای مدیو می‌شود و اطلاعات مربوط به دانش‌آموز را تایید می‌کند تا ادامه فرآیند ثبت نام توسط دانش‌آموز و والدین انجام شود. 
• مرحله چهارم: دانش‌آموزان یا والدین آنها باید وارد سایت مای مدیو شوند و اطلاعات خواسته شده یعنی کد ملی و شماره سریال شناسنامه را در کادرهای مربوط به آنها وارد کنند. 
• مرحله پنجم: بعد از وارد کردن اطلاعات، از بین آیکون‌های مختلف باید آیکون جهش تحصیلی را انتخاب کنند. سپس روی گزینه دریافت نوبت کلیک کنند و با انتخاب شهر محل زندگی خود، نزدیک‌ترین حوزه برگزاری این امتحانات را انتخاب کنند. 
• مرحله ششم: در انتها برای تکمیل ثبت نام باید روی گزینه پرداخت و رزرو کلیک کنند و هزینه ثبت نام را پرداخت کنند. بعد از انجام این کار درخواست دانش‌آموزان در این سامانه ثبت می‌شود و فرآیند ثبت نام به پایان می‌رسد. 

فواید و مضرات جهشی خواندن

دانش‌آموزانی که ضریب هوشی و آمادگی بالاتری نسبت به همکلاسی‌هایشان دارند، خیلی زود مطالب را در کلاس درس یاد می‌گیرند و حتی ممکن است بعد از مدتی مطالب درسی به نظرشان راحت و کسالت‌آور برسند و اشتیاق خود را برای ادامه دادن از دست بدهند. دانش‌آموزانی که چنین ویژگی دارند و در عین حال به بلوغ عقلی و احساسی کافی برای تحصیل در کنار افراد بزرگتر از خودشان دارند، می‌توانند با خواندن دو پایه تحصیلی در یک سال، مسیر ترقی و پیشرفت تحصیلی را سریع‌تر طی کنند. 

اگر جهش تحصیلی صرفا به دلیل خودخواهی والدین یا عجله کردن دانش‌آموزان صورت بگیرد و دانش‌آموز آمادگی کامل برای انجام این کار را نداشته باشد، نه تنها باعث پیشرفت تحصیلی او نمی‌شود، بلکه در دراز مدت ممکن است لطمه بزرگی به مسیر تحصیلی دانش‌آموز وارد کند. یکی از چالش‌های تحصیل در کنار همکلاسی‌هایی با سن بیشتر، نداشتن روابط دوستانه و حتی مورد تمسخر قرار گرفتن توسط همکلاسی‌های بزرگتر است، همین یک مورد کافی است تا دانش‌آموز سرخورده و ناامید شود!

عیب دیگر انجام این کار، مطالعه مطالب به صورت فشرده و حفظ کردن آنها به جای درک مفهومی است، چون دانش‌آموز مجبور است مطالبی که سایرین در عرض ۹ ماه می‌خوانند را در عرض چند هفته مطالعه کند. 

نکات تکمیلی برنامه ریزی برای جهشی خواندن

در انتها لازم است به چند نکته تکمیلی مهم در این زمینه اشاره کنیم، پس مطالبی که در ادامه ارائه می‌کنیم را به دقت مطالعه کنید، احتمالا به پاسخ بسیاری از سوالات‌تان در این بخش می‌رسید: 

• گفتیم که دانش‌آموزان ابتدایی باید در آزمون هوش حداقل نمره ۱۲٠ را کسب کنند، اگر می‌خواهید برای شرکت در این آزمون آماده شوید، می‌توانید سوالات تست هوش ریون را حل کنید. 
• امتحانات جهشی هم‌زمان با امتحانات تجدیدی شهریور ماه برگزار می‌شوند و کل این امتحانات، حدود دو هفته طول می‌کشند. 
• دانش‌آموزانی که قبلا برای جهش تحصیلی اقدام کرده‌اند اما در این امتحانات موفق نشده‌اند، می‌توانند مجدد و برای یک پایه دیگر شانس خودشان را امتحان کنند، البته برای انجام این کار لازم است تاییدیه اداره آموزش و پرورش را داشته باشند. 
• دانش‌آموزان برای ثبت نام در این امتحانات باید هزینه‌ پرداخت کنند، این هزینه سال به سال متغیر است و نمی‌توانیم مقدار دقیقی برای آن مشخص کنیم. 
• از آنجایی که دانش‌آموزان باید کل دروس یک پایه را در عرض مدت کوتاهی بخوانند و امتحان بدهند، برای کسب موفقیت بیشتر باید در انتخاب منابع کمک درسی دقت زیادی داشته باشند. برای انتخاب بهترین منابع، می‌توانید از کارشناسان تیم پایتخت کتاب کمک بگیرید. 
• ممکن است جزئیات ثبت نام و برگزاری این امتحانات در استان‌های مختلف کمی تفاوت داشته باشد، پس حتما برای کسب اطلاعات دقیق‌تر به اداره آموزش و پرورش شهرتان مراجعه کنید. 
• در اکثر مواقع یک دانش‌آموز در یک سال فقط می‌تواند در دو پایه تحصیل کند، اما اگر دانش‌آموزی بخواهد برای بیشتر از این میزان جهش تحصیلی داشته باشد، لازم است تایید معاونت وزارت آموزش و پرورش را دریافت کنند. 
• با توجه به معایب احتمالی جهش تحصیلی، توصیه می‌کنیم والدین و دانش‌آموزان با اطلاعات کامل و در نظر گرفتن تمام جوانب، برای انجام این کار اقدام کنند. 

سخن پایانی

جهشی خواندن برای تمام مقاطع امکان‌پذیر است و با شرکت در این امتحانات، می‌توانید در عرض یک سال دو پایه را بخوانید، مسیر تحصیلی‌تان را دور بزنید و آن را کوتاه‌تر کنید، البته در هر مقطع برای برخی پایه‌ها امکان شرکت در این امتحانات وجود ندارد. در متن محتوا اطلاعات کاملی در مورد پایه‌هایی که می‌توانید برای آنها از قانون جهش تحصیلی استفاده کنید، شرایط استفاده از این قانون، مدارک مورد نیاز و مراحل ثبت نام در این امتحانات در اختیارتان قرار داده‌ایم.

اگر سوالی در مورد این موضوع در ذهنتان دارید، دعوت می‌کنیم سوالات‌تان را در قسمت دیدگاه‌ها با کارشناسان تیم پایتخت کتاب در میان بگذارید. 

سوالات متداول