موفقیت در کنکور انسانی ؛ راز موفقیت کنکور انسانی چیست؟

نظر کارشناسی مشاوران تیم پایتخت کتاب

بسیاری از دانش آموزان از من می‌پرسند: برای موفقیت در کنکور انسانی چه کنیم؟ باید بگویم که در مسیر خواندن برای کنکور، تمام کردن یک درس را با تسلط بر آن یکی ندانید. وقتی می‌گویید «این درس را خوانده‌ام»، ببینید چند روز بعد هم می‌توانید به سؤال‌هایش پاسخ دهید یا نه. در برنامه هفتگی، کنار خواندن درس‌های جدید، برای مرور و تست‌زنی درس‌های قبلی هم وقت بگذارید. اگر در درس‌هایی مثل فلسفه و منطق، دو مفهوم را با هم اشتباه می‌گیرید، تفاوتشان را با مثال بررسی کنید. زمان مطالعه هر درس را با توجه به ضریب آن و میزان تسلط خود مشخص کنید. برنامه شما زمانی نتیجه می‌دهد که به برطرف کردن ضعف‌های درسی‌تان کمک کند و اثر تمرین‌ها را در نتیجه آزمون بعدی ببینید.

قبولی در رشته و دانشگاه دلخواه، از آرزوهای هر دانش‌آموزی است که در کنکور سراسری شرکت می‌کند. اما بسیاری از آن‌ها، مسیر رسیدن به موفقیت را نمی‌دانند و نمی‌توانند برنامه‌ریزی صحیحی برای آن داشته‌باشند. داوطلبان کنکور انسانی با حجم نسبتاً زیادی از مطالب درسی روبه‌رو هستند. برخی مباحث مانند بخش‌هایی از تاریخ، جغرافیا و جامعه‌شناسی به مرور و تثبیت اطلاعات نیاز دارند، در حالی که درس‌هایی مانند ریاضی، فلسفه و منطق، عربی تخصصی، اقتصاد و علوم و فنون ادبی علاوه بر یادگیری مطالب، به درک مفهومی، تحلیل و تمرین تستی نیاز دارند. بنابراین، استفاده از یک روش مطالعه یکسان برای همه دروس انسانی نمی‌تواند نتیجه مطلوبی داشته باشد. این داوطلبان از این‌رو نگران‌اند که با کمبود وقت مواجه شوند. اما پیروی از یک‌سری دستورالعمل‌ها و توجه به برخی نکات، می‌تواند مسیر موفقیت در کنکور انسانی را برای شما هموار کند. با پایتخت کتاب همراه باشید، تا در این‌باره بیشتر صحبت کنیم.

آیا موفقیت در کنکور انسانی یک آرزوی دست‌نیافتنی است؟

هیچ‌گاه از اهدافتان دست نکشید و ناامید نشوید؛ چرا که همین اهداف باعث می‌شوند تا انگیزه برای درس خواندن بیشتر شود و یک قدم به تحقق آرزوی‌تان نزدیک شوید. هیچ‌گاه اعتماد به نفس خود را از دست ندهید. قبولی در رشته روانشناسی دانشگاه تهران یا رشته حقوق دانشگاه شهید بهشتی و بسیاری از رشته‌‌محل‌های پرطرفدار دیگر، دست‌نیافتنی نیستند. تنها کافی‌است خود را باور کنید و برای رسیدن به آنچه آرزویش را دارید، برنامه‌ریزی دقیق و راهکار های مناسب را اجرا کنید.

برای موفقیت در کنکور انسانی اهداف خود را تعیین کنید

هدف و انگیزه، دو عامل مهم برای موفقیت هستند. هرچه هدف شما ارزشمندتر باشد، برای دستیابی به آن، تلاش و پشتکار بیشتری به‌خرج می‌دهید.

بنابراین، همیشه برای درس‌خواندن و قبولی در رشته و دانشگاه موردعلاقه خود، ارزش قائل شوید تا انگیزه کافی برای موفقیت در این راه را داشته‌باشید.

 این هدف به‌عنوان هدف اصلی شناخته می‌شود. برای رسیدن به این هدف بزرگ، لازم است تا یک‌سری اهداف بلندمدت،میان مدت و کوتاه‌مدت برای خود تعیین کنید. اینها اهداف کوچکتری هستند که با رسیدن به آن‌ها به هدف اصلی نزدیک می‌شوید. اهداف کوتاه‌مدت می‌توانند شامل مطالعه یک مبحث جدید یا پاسخ‌دادن به سوالات تستی آن مبحث باشد. همچنین، اهداف بلندمدت می‌توانند مرور یا جمع‌بندی دروس را در بر بگیرند.

برنامه‌ریزی اصولی، مهم‌ترین راز موفقیت در کنکور انسانی

می‌توان گفت برنامه‌ریزی، مهم‌ترین اقدامی است که برای موفقیت و پیروزی در کنکور انسانی باید انجام دهید. برای آن باید اطلاعات کاملی از کنکور رشته علوم انسانی، منابع درسی، ضرایب دروس، بودجه‌بندی سوالات و بسیاری موارد دیگر داشته‌باشید.

برنامه‌ریزی اصولی می‌تواند موجب شود که با کمبود وقت مواجه نشوید و بتوانید از زمان خود به بهترین شکل استفاده کنید. همچنین، برنامه‌ریزی اصولی باعث می‌شود که تلاش و کوشش شما، بی‌هدف نباشد و در مسیر درست حرکت کنید.

یک برنامه جامع برای موفقیت در کنکور انسانی، چه ویژگی‌هایی دارد؟

برای این‌که برنامه‌ریزی شما، باعث شود که بتوانید در بهترین رشته‌ها و دانشگاه‌ها قبول شوید، باید تمام جوانب را مورد ارزیابی قرار دهید. آگاهی از علایق و استعدادها و ویژگی‌های اخلاقی و درنظرگرفتن سوابق تحصیلی، به شما کمک می‌کنند تا برنامه‌ریزی دقیق‌تری برای خود داشته‌باشید. اما یک برنامه موفق، شامل چه ویژگی‌هایی است؟ بیایید نگاهی به جدول زیر بیندازیم.

ویژگی‌ها	توضیحات
سادگی	برنامه مطالعاتی باید واضح و ساده باشد تا بتوانید بدون سردرگمی آن را اجرا کنید و دقیقاً بدانید در هر بازه چه کاری باید انجام دهید.
انعطاف‌پذیری	برنامه باید برای اتفاقات پیش‌بینی‌نشده و عقب‌افتادگی‌های احتمالی انعطاف داشته باشد و زمانی برای جبران آن‌ها در نظر گرفته شود.
قابلیت اجرا	حجم مطالعه و تعداد تست‌ها باید متناسب با سطح علمی، زمان در دسترس و توان مطالعاتی شما تعیین شود تا برنامه در عمل قابل اجرا باشد.
تنوع	بهتر است در طول روز ترکیبی از دروس مختلف و فعالیت‌هایی مانند مطالعه، مرور و تست‌زنی در برنامه قرار گیرد تا از یکنواختی و خستگی جلوگیری شود.
دارای زمان‌بندی	برای هر فعالیت، بازه زمانی تقریبی مشخص کنید و بین جلسات مطالعه نیز زمان مناسبی برای استراحت در نظر بگیرید.
قابل ارزیابی	برنامه باید شاخص‌های مشخصی مانند مباحث مطالعه‌شده، تعداد تمرین وتست، نتیجه آزمون‌ها و میزان پیشرفت داشته باشد تا بتوانید عملکرد خود را ارزیابی و برنامه را اصلاح کنید.
قابل جبران	بخشی از برنامه هفتگی را برای مرور، تکمیل مباحث ناتمام و جبران عقب‌افتادگی‌های احتمالی در نظر بگیرید.

دروس کنکور انسانی را چگونه بخوانیم؟

روش مطالعه دروس کنکور انسانی باید متناسب با ماهیت هر درس انتخاب شود. برای دروس حفظی مانند تاریخ و جغرافیا، مرور فاصله‌دا، پرسش از خود و بازیابی مطالب بدون نگاه کردن به کتاب می‌تواند به تثبیت اطلاعات کمک کند. در مقابل، در درس‌هایی مانند ریاضی، اقتصاد، فلسفه و منطق یا عربی تخصصی، علاوه بر یادگیری مفهومی تمرین مستمر، حل مسئله و تحلیل تست‌ها اهمیت بیشتری دارد.

بعد از مطالعه هر مبحث، تعدادی تست آموزشی حل کنید و پاسخ‌های درست و غلط را تحلیل کنید. در مرورهای بعدی نیز می‌توانید از تست‌های ترکیبی و زمان‌دار استفاده کنید. هدف فقط افزایش تعداد تست‌ها نیست؛ مهم‌تر از تعداد تست، بررسی علت اشتباهات و برطرف کردن نقاط ضعف است.

یکی دیگر از روش‌های مؤثر، تبدیل نکات مهم به سؤال و تلاش برای پاسخ دادن به آن‌ها بدون مراجعه به متن کتاب است. این روش باعث می‌شود به‌جای مطالعه منفعل، ذهن خود را وادار به بازیابی اطلاعات کنید و بهتر متوجه شوید کدام مطالب را واقعاً یاد گرفته‌اید.

 پس از این‌که مطالعه یک مبحث را به پایان رساندید، از مباحث گذشته، بین ۱۰ تا ۲۰ تست انتخاب کنید و به آن‌ها در مدت‌زمان محدودی پاسخ دهید. این کار موجب می‌شود که مطالب درسی، به مرور در ذهن شما تثبیت شود.

یک راه دیگر که می‌توانید برای تثبیت مطالب درسی کنکور انسانی استفاده کنید، پرسش و پاسخ است. به این‌صورت که در هنگام مطالعه یک مبحث، قسمت‌های مهم آن را به شکل سوال درآورید و در یک دفتر یادداشت کنید. پاسخ سوال را نیز زیر آن بنویسید. پس از این‌که مطالعه مبحث مورد نظر به پایان رسید، سوالات را یکی‌یکی از خود بپرسید و به آن‌ها پاسخ دهید. این کار نیز به تثبیت مطالب و نکات درسی در ذهن شما کمک می‌کند.

برای موفقیت در کنکور انسانی، روزی چند ساعت مطالعه کنیم؟

این یکی از سوالاتی است که بیشتر شرکت‌کنندگان در کنکور انسانی می‌پرسند. پاسخ این است که میزان مطالعه شما باید به اندازه‌ای باشد که بتوانید مفاهیم اصلی هر مبحث را درک کنید و به‌طور نسبی روی آن تسلط داشته‌باشید. به عنوان مثال با یک‌ربع مطالعه یک مبحث از کتاب فلسفه و منطق، نباید انتظار داشته‌باشید که بتوانید به سوالات تستی آن به‌درستی پاسخ دهید. از طرفی مطالعه پشت‌سرهم و بدون وقفه نیز، مغز شما را خسته می‌کند و از یک جایی به‌بعد، کارایی لازم را نخواهد داشت.

پیشنهاد ما این است که بین یک‌ تا یک‌ونیم ساعت به مطالعه دروس تخصصی بپردازید و پس از آن استراحت داشته‌باشید، تا مغز شما بتواند دسته بندی اطلاعات را انجام دهد. البته در حین مطالعه و در فواصل نیم‌ساعته، اگر احساس خستگی کردید، می‌توانید 10 دقیقه استراحت کنید. مطالعه را به بازه‌های قابل مدیریت تقسیم کنید و میان آن‌ها استراحت کوتاه داشته باشید. طول هر بازه می‌تواند با توجه به نوع درس، میزان تمرکز و عادت مطالعاتی فرد متفاوت باشد.

در زمان استراحت، شاید دوست داشته‌باشید یک میان‌وعده میل کنید یا یک نوشیدنی بنوشید، اما سراغ گوشی موبایل و شبکه‌های اجتماعی نروید که می‌تواند به‌شدت حواس‌تان را پرت کند و موجب اختلال در روند مطالعه شما شود.

برنامه زمانی بهتر است یا حجمی؟

منظور از برنامه زمانی این است که آن‌چه اولویت دارد، زمان مطالعه است. یعنی ساعاتی که به مطالعه دروس اختصاص می‌دهید. به‌عنوان مثال برنامه‌ریزی می‌کنید که امروز یک‌ونیم ساعت را به مطالعه یک مبحث مشخص از کتاب ادبیات فارسی اختصاص دهید. در این‌جا مهم نیست که مطالعه مبحث مورد نظر به‌طور کامل انجام می‌شود یا خیر. بلکه چیزی که مهم است، زمان است.

اما در برنامه حجمی، زمان مطرح نیست، بلکه آنچه اهمیت دارد، مبحث و حجمی از مطالب است که باید مطالعه شوند. به عنوان مثال دانش‌آموز با خود قرار می‌گذارد که درس پنجم ادبیات یازدهم را بخواند.

در برنامه‌ریزی کنکور، بهتر است به‌جای انتخاب مطلق بین برنامه زمانی و حجمی، از برنامه حجمی-زمانی استفاده کنید. در این روش، هم حجم مشخصی از مطالب برای مطالعه تعیین می‌شود و هم یک بازه زمانی تقریبی برای انجام آن در نظر گرفته می‌شود.

برای مثال می‌توانید مشخص کنید که «درس پنجم جامعه‌شناسی را مطالعه کنم و ۲۰ تست آموزشی بزنم؛ حدود ۷۵ دقیقه». به این ترتیب، هم هدف مطالعاتی شما مشخص است و هم از صرف زمان بیش از حد روی یک مبحث جلوگیری می‌شود.

البته سرعت مطالعه و دشواری مباحث برای همه یکسان نیست؛ بنابراین زمان تعیین‌شده باید انعطاف‌پذیر باشد و براساس عملکرد واقعی شما اصلاح شود.

چه ساعاتی از شبانه‌روز را به مطالعه اختصاص دهیم؟

این سوال نیز، دغدغه بسیاری از داوطلبان کنکور است. احتمالا  صبح ها، بهترین زمان برای یادگیری است. زیرا مغز پس از خواب شبانه، به اندازه کافی استراحت کرده است و هنگام صبح در بالاترین سطح انرژی قرار دارد. اما نکته‌ای که باید مدنظر داشته‌باشید این است که ساعت زیستی افراد با یکدیگر متفاوت است.

بنابراین، برخی از دانش‌آموزان ممکن است در هنگام شب، آمادگی بیشتری برای یادگیری و درک مطالب درسی داشته باشند. با این‌حال، زمان مطالعه شما نباید به‌گونه‌ای باشد که در خواب شبانه‌تان اختلال ایجاد کند. همچنین، درنظر داشته‌باشید که کنکور انسانی معمولا صبح برگزار می‌شود و اگر به بیداری شبانه عادت کرده باشید، در روز کنکور دچار مشکل می‌شوید و انرژی کافی برای پاسخ‌دهی به سوالات را نخواهید داشت. نمی‌توان یک ساعت مشخص را برای همه داوطلبان بهترین زمان مطالعه دانست. میزان تمرکز و هوشیاری افراد در ساعات مختلف شبانه‌روز متفاوت است و عواملی مانند کیفیت خواب، عادت‌های روزانه و ساعت زیستی فرد بر عملکرد ذهنی اثر می‌گذارند.

بهتر است درس‌های دشوارتر را در ساعاتی مطالعه کنید که تمرکز بیشتری دارید. با این حال، مطالعه نباید باعث کاهش یا به‌هم‌ریختن خواب شبانه شود. همچنین در ماه‌های نزدیک به کنکور، بهتر است برنامه خواب و بیداری خود را با ساعت برگزاری آزمون هماهنگ کنید تا در روز آزمون از هوشیاری کافی برخوردار باشید.

تست‌زنی چه تاثیری در موفقیت در کنکور انسانی دارد؟

مطالعه دروس به‌تنهایی نمی‌تواند منجر به کسب رتبه خوب در کنکور شود، بلکه نکات کنکور انسانی باید با روش‌های تست‌زنی آشنا شوید و پاسخ‌دهی به سوالات تستی دروس کنکور را تمرین کنید. اما تست‌هایی که برای آمادگی کنکور انسانی در دسترس هستند را می‌توان به سه دسته زیر تقسیم‌بندی کرد:

تست‌های آموزشی: همان‌گونه که از اسم آن مشخص است، این نوع تست‌ها بیشتر برای درک بهتر مطلب و تثبیت آن در مغز( آموزش) طراحی شده‌اند. بنابراین، هر زمان که یک مبحث درسی را مطالعه کردید، به تست‌های آموزشی آن بلافاصله  پاسخ دهید. در پاسخ‌دهی به این تست‌ها، زمان و درصدگیری اهمیت زیادی  ندارد.(ولی بهتر است این تست ها بیشتر از 3-4 دقیقه طول نکشند) در مرحله اول برای درک مفهوم (ادراکی) تعدادی تست پس از مطالعه زده و در طول هفته تست های دیگری از همان مبحث برای تثبیت در ذهن میزنیم (تثبیتی)

تست‌های سنجشی (زمان دار): وقتی باید به‌سراغ این تست‌ها بروید که در انتهای هفته می خواهید خود را ارزیابی کنید یعنی  مطلب را مطالعه کرده‌اید و اکنون می‌خواهید، دانش خود را محک بزنید. پس به‌سراغ تست‌های مربوط به آن می‌روید و در یک بازه زمانی معین، به آن‌ها پاسخ می‌دهید.

تست‌های جامع: این تست‌ها در واقع همان سوالات کنکور انسانی سال‌های قبل یا کنکورهای آزمایشی هستند که در آن‌ها شرکت می‌کنید. با شرکت در این آزمون‌ها، خود را در فضای کنکور قرار می‌دهید و دانسته‌هایتان را به چالش می‌کشید. در این مرحله درصدگیری  و زمان گیری در مدت استاندارد مهم است، زیرا موجب می‌شود که از نقاط ضعف و قوت خود آگاهی پیدا کنید.

ضرایب دروس کنکور انسانی را جدی بگیرید!

در کنکور ، دروس عمومی حذف شده‌اند و داوطلبان کنکور انسانی، فقط باید به سوالات اختصاصی پاسخ دهند. نکته‌ای که در این‌جا اهمیت دارد، توجه به ضرایب هر درس است. دروسی که ضریب بالاتری دارند، از اهمیت بیشتری برخوردار هستند. بنابراین، در هنگام مطالعه دروس کنکور، برای دروس با ضریب بالاتر، اهمیت بیشتری قائل شوید و زمان بیشتری را به مطالعه آن‌ها اختصاص دهید.

البته اگر هدف شما موفقیت در کنکور انسانی است، دروس با ضریب پایین نیز مهم هستند و نباید از آن‌ها غافل شوید،یعنی باید اولویت بندی و تعادل را در کنار هم داشته باشیم. در ادامه جدول ضرایب دروس کنکور انسانی را مشاهده می‌کنید. پیشنهاد می کنیم مقاله “بودجه بندی دروس کنکور” را نیز بخوانید.

نام درس	ضریب
ریاضی	۶
اقتصاد	۲
علوم و فنون ادبی (تخصصی)	۸
زبان عربی (تخصصی)	۵
تاریخ و جغرافیا	۵
علوم اجتماعی	۵
فلسفه و منطق	۵
روانشناسی	۲

سخن پایانی

در این مقاله تلاش کردیم تا مسیر موفقیت در کنکور انسانی را برای شما ترسیم کنیم. استفاده از منابع درسی درست، هدف‌گذاری صحیح و برنامه‌ریزی اصولی، می‌توانند به شما در دستیابی به موفقیت در آزمون سراسری کمک کنند. در این مسیر کمک گرفتن از مشاوران تحصیلی باتجربه، می‌تواند بسیار مفید باشد. همچنین، خواب کافی و تغذیه سالم، تحرک بدنی نقش مهمی در کارکرد مغز دارند و باعث می‌شوند که میزان یادگیری شما سطح بهینه تر قرار بگیرد.

سوالات پرتکرار

در این بخش به سوالات رایجی که در مورد موفقیت در کنکور انسانی پرسیده می‌شود، پاسخ می‌دهیم.