راهنمای پشت کنکوری ها؛ از پشت کنکور تا قبولی پزشکی!

احتمالا هنگام خواندن این محتوا ترکیبی از احساس ناامیدی، شک، استرس و شرمساری را تجربه می‌کنید، از کجا می‌دانم؟ چون من نه یک بار بلکه چهار مرتبه پشت کنکور مانده‌ام! مسیر پر پیچ‌وخمی را رفتم و آزمون و خطا کردم تا بالاخره راه رسیدن به موفقیت را پیدا کردم، از آنجایی که نمی‌خواهم شما مثل من بارها زمین بخورید و راه‌های مختلف را امتحان کنید، تصمیم گرفتم تجربیاتم را با شما به اشتراک بگذارم.

در واقع این مقاله یک نقشه و راهنمای پشت کنکوری‌ها است و قرار است بعد از مطالعه آن اصولی را یاد بگیرید که به کمک آن‌ها امسال را به بهترین سال تحصیلی‌تان تبدیل کنید. شاید روزی مثل من تجربیاتتان را با پشت کنکوری‌ها در میان بگذارید و به آن‌ها اطمینان دهید که دنیا به آخر نرسیده، هنوز فرصت داری! در صورتی که زمان کافی برای خواندن مقاله ندارید، به پادکست زیر گوش دهید:

حرف های یک پشت کنکوری؛ براساس داستان واقعی

داستانی که می‌خواهم تعریف کنم کاملا واقعی است چون تک تک لحظاتش را تجربه کرده‌ام. بگذارید از سالی که تسلیم شدم شروع کنم، بله درست شنیدید من تسلیم شدم و بهای آن سال‌ها پشیمانی بود. از سال 90 تا 93 کنکور دادم، پایه علمی‌ام ضعیف بود و اصلا رشته دبیرستانم تجربی نبود!

نتیجه این شد که هر سال پیشرفت می‌کردم اما به هدفم نمی‌رسیدم. تابستان سال 93 تسلیم شدم و انتخاب رشته کردم، پروتز دندان تبریز شاید آزوی خیلی‌ها بود اما برای من مثل یک کابوس گذشت. چهار سالی که در دانشگاه درس می‌خواندم روزی نبود که به هدفم یعنی پزشکی فکر نکنم؛ من لیاقتم بیشتر از این‌ها بود.

 چطور مسیر زندگی‌ام عوض شد؟

روزی در آمفی تئاتر دانشکده پزشکی در جشنی شرکت کردم، دانشجوهای پزشکی با روپوش و گوشی پزشکی از راه رسیدند و در ردیف جلوی ما نشستند. خوب به یاد دارم که وقتی چراغ‌ها خاموش شد چقدر بابت اینکه الان در این دانشکده و در رشته مورد علاقه‌ام درس نمی‌خوانم گریه کردم، ترم 6 کارشناسی بودم اما اطمینان داشتم که به رشته پروتز تعلق ندارم.

آن روز تصمیمم را گرفتم؛ هیچکس به جز خودم نمی‌تواند حقم را به من پس بدهد. ترم آخر منابع مورد نیازم را تهیه کردم و از بهمن ماه که فارغ التحصیل شدم مطالعه را به صورت جدی شروع کردم، مهر همان سال من دانشجوی رشته مورد علاقه‌ام یعنی پزشکی بودم.

چه اتفاقی در آن پنج ماه افتاد؟

من در مدتی که برای آخرین بار خودم را برای کنکور آماده می‌کردم روی دو مورد کار کردم؛ اول روحیه‌ و تفکراتم و دوم بالا بردن اطلاعاتم. قبلا فقط درس می‌خواندم و تنها هدفم ساعت مطالعه بالا بود اما حالا می‌خواستم با اطلاعات کامل وارد میدان شوم.

چند روزی را صرف تحقیق در مورد بهترین روش‌های درس خواندن، برنامه ریزی و آزمون دادن کردم. با خودم خلوت کردم و سعی کردم دلایلی که مرا از موفقیت دور می‌کردند شناسایی کنم و برای آن‌ها راه‌حل پیدا کنم. چکیده‌ای از کارهای آن مدت را در ادامه می‌خوانید.

دنیا به آخر نرسیده، هنوز فرصت داری!

حرف و حدیث فامیل، عصبانیت والدین، سرزنش معلم‌ها، کنایه‌های اطرافیان همه این‌ها به زودی تمام می‌شود و چندان اهمیت ندارد، فعلا مهم‌ترین چیز پاسخ این سوال است؛ آیا واقعا می‌خواهی به جایگاهی برسی که لیاقتش را داری؟ شاید الان احساساتی باشی و از روی احساسات تصمیم بگیری.

می‌خواهم همه درس خواندن‌ها، آزمون دادن‌ها و تفریح نکردن‌های سال بعد را در یک کفه ترازو بگذاری و رسیدن به رشته مورد علاقه‌ات را هم در کفه دیگر؛ وزن کدام برای تو سنگین‌تر است؟ اگر در مورد پشت کنکور ماندن مطمئن هستی، تبریک می‌گویم چون هنوز فرصت داری. یک سال سریع می‌گذرد اما به این فکر کن که تا سال‌ها بابت تلاشی که در این یک سال کردی به خودت افتخار خواهی کرد.

در صورتی که هنوز مطمئن نیستی پیشنهاد می کنم مقاله “پشت کنکور بمونم یا نه” را بخوانید و دوباره به خواندن این مقاله ادامه دهید.

پشت کنکوری برای شروع عجله نکن

بسیاری از داوطلبان به محض دیدن نتایج احساساتی می‌شوند و می‌خواهند بلافاصله مطالعه برای سال بعد را شروع کنند، به این ترتیب یا بعد از مدتی خسته می‌شوند یا در دور باطل تکرار اشتباهات قبلی می‌افتند. پس کمی صبر کنید.

روانشناسی زرد می‌گوید برای تغییر افکارت فقط به خودت تلقین کن، من قصد ندارم بگویم دفتری تهیه کن و از صبح تا شب داخلش بنویس من موفقم من به هدفم می‌رسم؛ چون اصلا منطقی نیست! اگرچه تلقین کردن و افکار مثبت در افزایش انرژی و انگیزه شما بسیار موثر هستند؛ اما به تنهایی کافی نیستند.

از تو می‌خواهم امسال متفاوت عمل کنی؛ یعنی یکی دو روزی با خودت خلوت کن و خوب فکر کن. پارسال چه روش‌هایی برای درس خواندن داشتی، کجاها زمان هدر می‌دادی، چه نقاط ضعفی داشتی، اشتباهات تو چه بود.

به جرات می‌توان گفت بعد از مشخص کردن عامل شکست، شما نیمی از مسیر پیروزی را طی کرده‌اید، حالا کافی است به تدریج عادات غلط را ترک کنید و عادات درست را جایگزین آن‌ها کنید.

برای پشت کنکور ماندن روحیه‌ت را بساز

نه می‌خواهم امسال را با یک ذهنیت بازنده شروع کنی و نه می‌خواهم الکی دل خوشت کنم و بگویم قرار است سال آینده همه چیز عالی پیش برود. قرار است گاهی غرغر بشنوی، حرفایی که دوست نداری بشنوی، گاهی به هدفت شک کنی یا خسته شوی. پس قبل از هر چیزی باید عزمت را جزم کنی که امسال خودت را نبازی و روحیه قوی داشته باشی.

ببین تو یک هدف بزرگ داری، بهای آن تلاش کردن و درس خواندن و حتی شنیدن حرف‌های ناخوشایند است اما قرار است نتیجه عالی شود و همه چیز را جبران کند.

مراقب افکار خود باشید

افکار منفی را دور بریزید و خودتان را سرزنش نکنید. اگر در فضای مجازی کمی جستجو کنید افراد زیادی را می‌بینید که در زمینه‌های مختلفی خودشان را از صفر بالا کشیده‌اند و به الگویی برای سایرین تبدیل شده‌اند. شما هم می توانید یکی از آن ها باشید.

صدای داخل سر این افراد هم شبیه به همان صدایی بوده که این روزها با شما حرف می‌زند، چقدر خنگی، تو به جایی نمی‌رسی، فلانی را ببین، از سنت گذشته، دیر شده و … اما همین آدم‌های شاد و موفق یک روزی تصمیم گرفتند این صداها را برای همیشه خفه کنند یا دست کم به آن‌ها بی‌محلی کنند. 

با خود بگویید من به تلاش بیشتری نیاز دارم، من شرایطم با فلانی فرق دارد، من دیر شروع کردم اما بالاخره که شروع کردم!

لیست اشتباهات سال گذشته را بنویس

یک کاغذ بردار و لیستی از اشتباهات سال گذشته تهیه کن، در مقابل هر اشتباه راه‌حلش را بنویس. چند اشتباه رایج داوطلبان:

• تست نمی‌زدم چون می‌ترسیدم بلد نباشم، راه حل: از تست‌های راحت‌تر و آموزشی شروع می‌کنم. پیشنهاد می کنیم مقاله “” را بخوانید.
• وقتم را در اینستاگرام هدر می‌دادم، راه‌حل: همه اپلیکیشن‌های غیر ضروری را حذف می‌کنم. پیشنهاد می کنیم مقاله “چگونه گوشی را ترک کنیم و درس بخوانیم” را بخوانید.
• آنقدر کلاس شرکت می‌کردم که خسته می‌شدم، راه‌حل: از جزوه کلاس‌های سال گذشته استفاده می‌کنم و کلاس جدیدی ثبت نام نمی‌کنم.
• تا دیر وقت بیدار می‌ماندم و روز بعد خسته بودم، راه‌حل: ساعت خوابم را تنظیم می‌کنم. پیشنهاد می کنیم مقاله “بهترین ساعت خواب برای کنکوری ها” را بخوانید.
• نوسانی درس می‌خواندم، راه‌حل: با کمترین ساعت مطالعه شروع می‌کنم بعد به تدریج آن را افزایش می‌دهم.

از صفر برنامه ریزی کن

فرقی نمی‌کند در چه سطحی هستی، اصلا فرض کن صفری و از صفر شروع کن؛ چرا؟

وقتی فکر می‌کنی مطالب را بلدی ناخودآگاه به دام اعتماد به نفس و غرور کاذب می‌افتی و در نتیجه در زمان مطالعه کردن کوتاهی می‌کنی؛ پس همه دروس را به صورت پایه‌ای یاد بگیر.

منابع را آپدیت کن

کتاب‌های قدیمی یا بدون کاربرد را از قفسه بردار و قفسه کتاب‌هایت را با منابع جدید و مناسب خودت پر کن. کدام منابع مناسب من هستند؟ برای فلان درس چه کتابی بخرم؟ برای هر درس چند منبع تهیه کنم؟ کتاب‌های کمک آموزشی مورد نیازم را از کجا بخرم؟

پاسخ همه سوالات شما در وب سایت پایتخت کتاب (بانک کتاب پایتخت) وجود دارد، همچنین کافی است اسم درس و رشته تحصیلی‌‌ات را در وب سایت پایتخت کتاب جستجو کنی تا بهترین منابع را بیابی.

قبل از شروع مطالعه اطلاعاتت را آپدیت کن

اگر سال گذشته درس می‌خواندی و تلاش می‌کردی اما نتیجه نگرفتی به احتمال زیاد راه را اشتباه رفته‌ای و اگر درس نمی‌خواندی و از الان می‌خواهی شروع کنی، مسیرت را با روش درست شروع کن. پس توصیه می‌کنم روش مطالعه هر درس، انواع روش‌های تست‌زنی، تکنیک‌های آزمون دادن، خلاصه نویسی، تحلیل آزمون، مرور کردن و خلاصه هر آنچه که برای موفقیت در کنکور نیاز داری را یاد بگیر و حتی آن‌ها را در یک دفتر یادداشت کن که همیشه داشته باشی.

زیاد خواندن یا درست خواندن، مسئله این است!

یکی از سوالات پرتکرار داوطلبان این است که برای کنکور روزی چند ساعت درس بخوانیم؟ من اصلا منکر داشتن ساعت مطالعه بالا نمی‌شوم چون هیچکس مثلا با روزی سه ساعت درس خواندن رتبه برتر نشده؛ اما معتقدم که کمیت و کیفیت باید در کنار هم باشند.

داوطلبان می‌توانند در ابتدای کار با حداقل ساعت مطالعه‌ای که می‌توانند شروع کنند و به تدریج ساعت مطالعه را بالا ببرند؛ اما باید از ساعت مطالعه‌شان بهترین استفاده را ببرند. پس اینکه من ساعت‌ها کتابم را جلویم بگذارم اما با روش درستی درس نخوانم یا تمرکز هنگام مطالعه نداشته باشم اصلا به درد نمی‌خورد، یا اگر فقط بخوانم و تست نزنم حداقل نتیجه را می‌گیرم.

پشت کنکوری‌ها درسنامه بخوانند یا کلاس شرکت کنند؟

شرکت در کلاس کنکور ضامن موفقیت هیچکس نیست به علاوه بسیاری از داوطلبان آنقدر در کلاس‌های مختلف شرکت می‌کنند که انرژی برای آن‌ها باقی نمی‌ماند. توصیه من این است که اگر داوطلبی در درسی ضعف دارد ابتدا یک منبع مناسب با یک درسنامه قوی تهیه کند، مدتی سعی کند با مطالعه درسنامه و کتاب درسی و نیز حل تست آموزشی پیشرفت کند و اگر بعد از مدتی هیچ پیشرفتی نداشت در کلاس کنکوری ثبت نام کند.

اصول برنامه ریزی برای پشت کنکوری‌ها

از آنجایی که امسال مدرسه نمی‌روید، زمان زیادی در اختیار دارید و می‌توانید در این مدت برای تحقق خواسته‌هایتان تلاش کنید؛ اما این موضوع نباید باعث شود که از اهمیت برنامه‌ریزی کردن غافل شوید. می‌توانید از برنامه راهبردی آزمون‌ها استفاده کنید یا از یک مشاور کمک بگیرید و حتی خودتان برنامه‌ریزی کنید. در هر صورت به برنامه‌ای نیاز دارید که مو لای درزش نرود، چطور برنامه‌ای:

• در برنامه روزانه باید حجم مطالب هر درس (از کدام صفحه تا کدام صفحه) و زمان مطالعه آن مشخص باشد.
• تنوع را رعایت کنید و هر روز حداقل سه درس را در برنامه بگنجانید.
• در برنامه‌هایتان زمان‌های جبرانی در نظر بگیرید.
• ساعت مطالعه دروس را بر اساس نقاط ضعف و نیز اهمیت هر درس در کنکور تنظیم کنید.
• نوسانی درس خواندن ممنوع، آهسته و پیوسته پیش بروید.
• به اندازه کافی استراحت کنید، هر هفته یک نصفه روز را به استراحت مطلق اختصاص دهید!
• در برنامه زمان‌هایی را به مرور مطالب اختصاص دهید.
• به ازای هر بازه مطالعاتی یک الی یک و نیم ساعته، 10 الی 20 دقیقه استراحت کنید.
• هر شب روتین شبانه‌های کوتاه (20 دقیقه‌ای) برای حفظ کردن مطالب یا حل تست بیشتر داشته باشید.

مرور کردن و آزمون دادن دو کلید طلایی موفقیت

بیا جلوتر و خوب گوش کن چون قرار است دو راز طلایی موفقیت در کنکور را برایت فاش کنم، دو کار مهمی که من سال‌ها به غلط انجام می‌دادم اما بعد که اصلاحشان کردم معجزه شد؛ مرور کردن و آزمون دادن. تو هرچقدر خوب درس بخوانی باز هم مطالب را فراموش می‌کنی پس باید مرور کنی و تا اصول آزمون دادن و تحلیلش را یاد نگیری به جایی نمی‌رسی.

خیلی مختصر در مورد این دو کلید طلایی با تو صحبت می‌کنم اما مقالات کامل‌تر را می‌توانی در وب سایت پایتخت کتاب پیدا کنی.

• مرور کردن: در پایان هر روز و نیز در پایان هر هفته مطالب را مرور کن، کافی است یادداشت‌ها، فرمول‌ها، خلاصه‌ها یا مطالبی که هایلایت کرده‌ای را مرور کنی پس وسواس نداشته باش! پیشنهاد می کنیم مقاله “نحوه مرور مطالب” را بخوانید.
• آزمون دادن: یکی از بهترین روش‌های مرور، آزمون دادن و تحلیل آزمون است. هر دو سه هفته یکبار باید کل مطالب را مرور کنی، حجم مطالب زیاد است کجاها را مرور کنم؟ تحلیل آزمون به تو می‌گوید کدام مطالب را فراموش کرده‌ای پس در حین تحلیل آزمون آدرس و صفحه مربوط به سوالاتی که بلد نبودی را بنویس. پیشنهاد می کنیم مقاله “مقایسه آزمون های آزمایشی” و “تحلیل آزمون چگونه است” را بخوانید.

انتخاب بهترین منابع برای پشت کنکوری‌ها

سال کنکور باید حسابی حواست باشد که زمان ارزشمندت را تلف نکنی، بعضی از داوطلبان در انتخاب منابع دقت نمی‌کنند و وسط سال تحصیلی متوجه می‌شوند فلان کتاب اصلا به دردشان نمی‌خورد. امسال برای هر درس به دو منبع نیاز داری:

یک منبع دور اول که مناسب سطح خودت باشد و یک منبع دور دوم که شامل سوالات دشوار و چالشی است و باید بعد از منبع اولت آن را مطالعه کنی.

با توجه به مصاحبه‌هایی که با نفرات برتر کنکور شد، اکثر آن ها در انتخاب منابع درست، دقت بسیار دارند و از کتاب‌های انتشارات معتبر مانند خیلی سبز، نشر الگو، مهروماه، گاج، قلم چی و… استفاده می‌کنند.

از تست‌های راحت‌تر شروع کن

سطح اکثر سوالات کنکور بالا است، اصلا سوال راحت و آب خوردن در کنکور نداریم و طبیعتا شما هم باید تست‌های سطح بالا کار کنید؛ اما اگر از داوطلبی که هنوز مفاهیم ابتدایی را نمی‌داند یا خیلی تست کار نکرده، بخواهیم سوالات دشوار کار کند انگار از کسی که سینه خیز می‌رود بخواهیم ناگهان پرواز کند! فعلا از تست‌های سطح آسان و متوسط شروع کنید، قول می‌دهم به زودی به سوالات دشوار و چالشی هم می‌رسیم.

این کار دو فایده دارد، اولا وقتی از پس حل چند تست برآیید اعتماد به نفس تست‌زنی پیدا می‌کنید و دوما با حل سوالات آموزشی درک مفاهیم کتاب درسی و جزوه برایتان راحت‌تر می‌شود. حالا وقتی به یک تسلط نسبی روی مطالب رسیدید، می‌توانید سراغ سوالات دشوارتر بروید.

لایف استایل یک پشت کنکوری

اهمیت سبک زندگی کنکوری‌ها با اهمیت تلاش و مطالعه آن‌ها برابری می‌کند! برای تبدیل شدن به کسی که آرزویش را دارید باید همه چیز را تغییر دهید. از طرفی در سال کنکور باید ساعت‌ها درس بخوانید و مطالب دشوار را یاد بگیرید؛ پس باید حسابی از مغز و جسمتان مواظبت کنید. برای داشتن یک لایف استایل پشت کنکوری:

• ساعت خوابتان را تنظیم کنید، بهترین زمان برای خواب از 11 شب تا 7 صبح است.
• برای تجدید قوا یک چرت بعد از ظهر داشته باشید اما حتما کمتر از یک ساعت باشد.
• هله هوله را حذف کنید، برای حفظ سلامتی و تامین انرژی از مغزها و میوه‌ها استفاده کنید.
• صرف یک صبحانه کامل فراموش نشود.
• هر روز حداقل 20 دقیقه قدم بزنید یا نرمش کنید.
• پشت میز درس بخوانید نه روی تخت یا کف زمین.
• اتاق مطالعه و میزتان را مرتب نگه دارید.
• استفاده از گوشی را به زمان‌های خاصی محدود کنید.
• اپلیکیشن فضاهای مجازی یا بازی‌ها را تا حد امکان حذف کنید.
• تفریحاتتان را محدود کنید اما حذف نکنید؛ مثلا به جای تماشای یک سریال 60 قسمتی، یک فیلم کمدی کوتاه تماشا کنید.
• یاد بگیرید که به موقع به هر چیزی که خلاف هدفتان هست نه بگویید.
• هر شب قبل از خواب برنامه فردا را بنویسید.
• هر روز کارها را به ترتیب اولویت انجام دهید.

پشت کنکوری حق نداری جا بزنی

من و همه کسانی که به هدفشان رسیده‌اند بارها ناامید شدیم، دچار استرس شدیم و احساس خستگی کردیم اما هرگز جا نزدیم. سال آینده حتما روزهایی پیش می‌آید که احساس خستگی کنی، آزمونت را خراب کنی یا امیدی برای قبولی در کنکور نداشته باشی، اشکال ندارد برای همه پیش می‌آید.

افراد موفق در اینجور مواقع دنبال دلیل حال بدشان می‌گردند، دلایل را روی کاغذ می‌نویسند و برای آن‌ها راه‌حل پیدا می‌کنند. این جمله را از من به یادگار داشته باش؛ بهترین محرک تو و مهم‌ترین دلیل حال خوبت میزان تلاش خودت است، هر چقدر بهتر تلاش کنی رضایتت از خودت بیشتر می‌شود و در نتیجه امید و انگیزه بیشتری خواهی داشت.

توضیح مفصل این قضیه و راه‌های درمان آن را مفصلا در مقاله افسردگی در دوران کنکور توضیح داده‌ایم.

تو شبیه هیچکس نیستی، مقایسه نکن

مگر شرایط زندگی، سطح هوش، ویژگی‌های اخلاقی، امکانات آموزشی، دوران کودکی و حتی خانواده تو با کسانی که عملکرد خودت را با موفقیت‌ها و دستاوردهایشان مقایسه می‌کنی، کاملا مشابه است؟ تو گذشته منحصر به فردی داری، شخص متفاوتی هستی و اینکه هدفت با آن اشخاص مشابه است دلیل خوبی برای مقایسه کردن نیست.

از داستان زندگی افراد دیگر، از شکست‌ها و تجربیات آن‌ها درس بگیر اما یادت باشد تو شبیه هیچکس نیستی و باید نگاهت را از زندگی و نتایج رقبایت برداری و فقط روی خودت و پیشرفتت تمرکز کنی.

پشت کنکوری کمال‌گرایی را رها کن!

طی سال‌هایی که به عنوان مشاور فعالیت کرده‌ام، شاهد شکست و ناکامی افراد کمال‌گرای زیادی بوده‌ام، این افراد عاشق به اوج رسیدن هستند و می‌خواهند سنگ تمام بگذارند. درست همان جایی که می‌خواهند همه چیز عالی و بی‌نقص باشد سر و کله مشکلات پیدا می‌شود و یک کمال‌گرا این را از نقص خودش می‌داند نه ماهیت کاری که انجام می‌دهد!

دوست من گاهی حتی اوضاع برای نفر اول کنکور هم خوب پیش نمی‌رود. تو نمی‌توانی جلوی جریان عادی زندگی را بگیری اما می‌توانی یاد بگیری که چطور مشکلات را حل کنی.

فیلم ببینید و کتاب انگیزشی بخوانید

پشت کنکوری‌هایی که دچار خستگی یا سرما خوردگی روحی شده‌اند می‌توانند در کنار بررسی علت خستگی‌شان و در جریان تجدید قوا از راه‌هایی برای بهتر کردن حالشان استفاده کنند. گاهی یک فیلم زیبا و انگیزشی حالتان را تا مدت‌ها خوب می‌کند و گاهی تنها چیزی که به آن نیاز دارید خواندن، نوشتن و تکرار چند جمله زیبا است.

حتی اگر به این چیزها اعتقادی ندارید و فکر می‌کنید برای شما کار نمی‌کنند، پیشنهاد می‌دهم یک بار هم که شده این روش را امتحان کنید، ضرری که ندارد!

می‌توانید همین الان یکی از فیلم‌های معرفی شده در محتوای فیلم برای کنکوری‌ها را دانلود کنید یا چند دقیقه وقت بگذارید و بهترین جملات انگیزشی کنکوری را مطالعه کنید.

سخن آخر

در این محتوا سعی کردیم به پشت کنکوری‌ها کمک کنیم که نا امیدی و یاس خود را تبدیل به امیدواری و تلاش بیشتر کنند تا به نتیجه برسند. سپس راه‌های عملی برای موفقیت و در واقع راهنمای پشت کنکوری‌ها برای قبولی در رشته مورد علاقه‌شان را ارائه دادیم.

چند سوال متداول