شروع از مهر برای کنکور؛ برنامه شروع از صفر

نظر کارشناسی مشاوران تیم پایتخت کتاب

خیلی از داوطلبان کنکور تصور می‌کنند اگر از تابستان شروع نکرده باشند، فرصت موفقیت را از دست داده‌اند؛ اما در جلسات مشاوره به دانش‌آموزان همیشه تأکید می‌کنم که زمان شروع تعیین‌کننده‌ترین عامل نیست. به‌جای اینکه مدام به ماه‌های ازدست‌رفته فکر کنید یا با یک برنامه سنگین خودتان را خسته کنید، از همین امروز با یک برنامه قابل اجرا پیش بروید. قرار نیست در چند روز تمام عقب‌ماندگی‌ها را جبران کنید؛ قرار است هر روز قدمی بردارید که شما را به هدفتان نزدیک‌تر کند.

خوشا به حال داوطلبانی که از تعطیلات تابستان به خوبی استفاده کرده‌اند و در حال حاضر تا حدی برای کنکور آماده‌اند؛ چون کم کم روزهای خوش تابستان به پایان می‌رسند و سروکله سال تحصیلی جدید پیدا می‌شود! امسال برای کنکوری‌ها یک سال ویژه و متفاوت است؛ پس باید شروعی خفن از مهر ماه داشته باشند.

حدس می‌زنم تعدادی زیادی از داوطلبان آن‌طور که باید درس نخوانده‌اند و می‌خواهند مطالعه برای کنکور را از مهر ماه و از صفر شروع کنند؛ این محتوا مخصوص چنین داوطلبانی نوشته شده است. چطور از مهر شروع کنیم؟ روزی چند ساعت درس بخوانیم؟ از چه منابعی استفاده کنیم؟ با دروس عمومی چه کنیم؟ در ادامه می‌خواهیم به صفر تا صد برنامه شروع از مهر برای کنکور 1406 بپردازیم.

در صورتی که زمان کافی برای خواندن مقاله ندارید، به پادکست زیر گوش دهید:

اولین قدم برای شروع از مهر برای کنکور، با خودت خلوت کن

به عنوان اولین قدم می‌خواهم یک روز با خودتان خلوت کنید و فعلا درس نخوانید، چون سال سخت و حساسی در پیش دارید و نمی‌خواهم بدون فکر آن را آغاز کنید. اگر پشت کنکوری هستید حتما لیستی از دلایل شکستتان تهیه کنید، اگر دوازدهمی هستید و تا امروز به طور جدی به کنکور فکر نکرده‌اید، دلیل این کار را مشخص کنید.

یک کاغذ و خودکار دم دستتان بگذارید و همه فکرهایتان را بنویسید تا به ذهنتان نظم دهید. این مرحله زمان زیادی از شما نمی‌گیرد اما هر چقدر شروعتان بهتر باشد امکان موفقیت در کنکور نیز بالاتر می‌رود.

البته قرار نیست این مرحله به یک دوره طولانی برای «آماده شدن» تبدیل شود! یکی دو روز برای بررسی وضعیت، شناسایی مشکلات و طراحی یک مسیر واقع‌بینانه کافی است. هدف این است که از همان ابتدا بدانید قرار است چه چیزی را تغییر دهید.

یک سؤال مهم از خودت بپرس:
اگر قرار باشد مهر امسال با مهر سال گذشته هیچ تفاوتی نداشته باشد، چه چیزی باعث می‌شود نتیجه متفاوتی بگیرم؟
پاسخ این سؤال می‌تواند به شما کمک کند مهم‌ترین موانع خودتان را پیدا کنید؛ مثلاً خواب نامنظم، استفاده زیاد از گوشی، نداشتن برنامه، انتخاب منابع متعدد، ضعف در یک درس خاص یا فرار از امتحانات نهایی.

دومین قدم، هدفت را واضح مشخص کن

در همین حال که با خودتان خلوت کرده‌اید، در مورد هدفتان فکر کنید. چرا درس می‌خوانید؟ به چه رشته‌ای علاقه دارید؟ بسیار مهم است که هدفتان را با جزئیات دقیق مشخص کنید و آن را روی کاغذ بنویسید. اینکه می‌خواهم در کنکور موفق شوم یا رتبه خوبی کسب کنم کافی نیست؛ دقیقا مشخص کنید که هدفتان چه رشته‌ای است؟ چه رتبه‌ای و کدام شهر؟

هر چقدر هدفتان را واضح‌تر مشخص کنید، بعدها کارتان در برنامه‌ریزی کردن راحت‌تر می‌شود و انگیزه و اشتیاق بیشتری برای رسیدن به اهدافتان خواهید داشت.

البته هدف‌گذاری به معنی انتخاب یک هدف غیرواقعی و اصرار وسواس‌گونه روی آن نیست. بهتر است یک هدف اصلی، یک هدف واقع‌بینانه و یک حداقل قابل قبول برای خودتان مشخص کنید. این کار باعث می‌شود اگر در طول سال شرایطتان تغییر کرد، برنامه‌تان را اصلاح کنید بدون اینکه احساس کنید کل مسیر را از دست داده‌اید.

سومین قدم، نیروهای بازدارنده را کم کن

سال کنکور قرار است یکی از مهم‌ترین سال‌های تحصیلی شما باشد و طبیعی است که برای رسیدن به هدف، لازم باشد بعضی عادت‌های خود را تغییر دهید. اگر خواب نامنظم، استفاده افراطی از گوشی موبایل، بازی‌های کامپیوتری یا حضور بیش از حد در شبکه‌های اجتماعی بخش زیادی از زمان و تمرکز شما را می‌گیرد، باید برای مدیریت آن‌ها برنامه داشته باشید.

با خودتان صادق باشید و عوامل حواس پرتی را شناسایی کنید، بعد برای به حداقل رساندن آن‌ها برنامه‌ریزی کنید. مثلا:

البته قرار نیست برای موفقیت در کنکور زندگی را تعطیل کنید؛ هدف این است که کنترل زمان و توجه خودتان را دوباره به دست بگیرید. ورزش ،خواب مناسب، تغذیه اصولی ، استراحت و تفریح در زمان مناسب از عوامل مهم در پیشرفت درسی هستند و نباید آنها را کنار گذاشت.

چهارمین قدم، منابعت را به روز کن

یکی از اشتباهات رایج و پر هزینه داوطلبان این است که مبالغ هنگفتی را صرف شرکت در کلاس کنکور و آزمون می‌کنند؛ اما حاضر نیستند کتاب‌های تست بهتر و جدیدتری بخرند!

بگذارید خیالتان را راحت کنم، یکی از مهم‌ترین ابزارهای شما برای یادگیری و تمرین، کتاب‌های کمک‌ درسی مناسب است. پس حالا که هنوز مطالعه برای کنکور را به طور جدی آغاز نکرده‌اید، منابعتان را مورد بازبینی قرار دهید و هر منبعی که لازم دارید را تهیه کنید. منابع آموزشی مناسب ، همراه با تست ها و تمرین های مناسب و همچنین منابع تست های سنجشی و آزمونی .

برای شروع از صفر در مهرماه روزی چند ساعت درس بخوانم؟

اگر بعد از مطالعه این محتوا ناگهان تصمیم گرفتید برای رسیدن به هدفتان سنگ تمام بگذارید و خلاصه با روزی 12 ساعت شروع کنید، دست نگه دارید! تجربه چند ساله من نشان داده داوطلبانی که طوفانی و با ساعت مطالعه رویایی شروع می‌کنند، معمولا بعد از مدتی خسته می‌شوند و ناگهان همه چیز را کنار می‌گذارند. از قدیم گفته‌اند رهرو آن است که آهسته و پیوسته رود.

هفته اول را با حداقل ساعت مطالعه‌ای که در توان دارید شروع کنید. هفته دوم ساعت مطالعه‌تان را تثبیت کنید و به تدریج ساعات مطالعه تان را بالا تر ببرید.

مثلا:

• داوطلبی نهایتا می‌تواند روزی 4 ساعت درس بخواند.
• با همین 4 ساعت در روز هفته اول را آغاز می‌کند.
• هفته اول با موفقیت به پایان می‌رسد، او فشاری را حس نکرده و اشتیاقش بیشتر شده است.
• هفته دوم هم همین 4 ساعت در روز را می‌خواند.
• بعد از دو هفته، درس خواندن برایش به یک عادت تبدیل شده است.
• هفته سوم روزانه نیم تا یک ساعت با توجه به توان موجود به ساعات مطالعه  اضافه می‌کند.

این روش بسیار بهتر از آن است که از روز اول با یک برنامه سنگین شروع کنید و بعد از چند هفته به دلیل خستگی، برنامه را رها کنید.

هدف شروع از صفر این نیست که در هفته اول رکورد ساعت مطالعه بزنید؛ هدف این است که بتوانید در ماه‌های بعد هم ادامه دهید.

آیا برای شروع از صفر از مهر به مشاور احتیاج دارم؟

این موضوع کاملا به خودتان بستگی دارد، البته قطعا برای یک شروع عالی از مهر ماه نیاز به یکسری اطلاعات اولیه دارید. برای مثال باید روش مطالعه دروس مختلف را بدانید، با انواع روش‌های تست‌زنی، تحلیل آزمون و خلاصه نویسی آشنا شوید و یاد بگیرید برای خودتان برنامه‌ریزی کنید.

اگر در برنامه‌ریزی، انتخاب منابع، مدیریت زمان یا پیگیری اجرای برنامه مشکل جدی دارید، مشاور می‌تواند مسیر را برایتان ساده‌تر کند. اما داشتن مشاور به‌تنهایی موفقیت شما را تضمین نمی‌کند؛ در نهایت این اجرای مداوم برنامه است که نتیجه می‌سازد.

خبر خوب اینکه حتی اگر نمی‌توانید برای گرفتن مشاوره هزینه کنید، باز هم می‌توانید همه آموزش‌های لازم را به صورت رایگان از سایت پایتخت کتاب دریافت کنید؛ پس حتما سری به وبلاگ پایتخت کتاب بزنید ضرر نمی‌کنید!

کلاس کنکور یا کتاب کمک درسی؟

رسیدیم به یکی از سوالات پر تکرار به خصوص برای داوطلبان نسبتا  ضعیف تر و داوطلبانی که مطالعه برای کنکور را از صفر شروع کرده‌اند. شاید فکر کنید بهترین کار برای یادگیری درسی که در آن ضعف دارید شرکت در کلاس کنکوری است؛ اما متاسفانه اشتباه فکر می‌کنید الان دلیلش را می‌گویم:

• شرکت در کلاس بیشتر از چیزی که فکر می‌کنید از شما زمان می‌گیرد.
• رفت و آمد، انجام تکالیف کلاس و خستگی ناشی از شرکت در کلاس را هم در نظر بگیرید.
• سرعت پیشرفت کلاس‌ها اغلب با سرعت یادگیری همه داوطلبان هماهنگ نیست.
• شرکت در کلاس‌های کنکورینسبتا پر هزینه  است!

پس چکار کنیم: یک کتاب درسنامه محور مناسب سطح خودت تهیه کن، به اندازه کافی زمان و حوصله به خرج بده اگر به نتیجه نرسیدی آن وقت شرکت در کلاس کنکور منطفی تر است.

برای شروع از صفر چند تا تست بزنم؟

کسانی که درس خواندن را از صفر شروع کرده‌اند، فعلاً باید بیشتر روی تست آموزشی تمرکز کنند و بعداً به‌تدریج تست زمان‌دار را وارد برنامه کنند.

تست آموزشی یعنی تستی که برای آن زمان سخت‌گیرانه در نظر نمی‌گیرید، هدف اصلی درصد گرفتن نیست و بعد از حل تست می‌توانید پاسخنامه را بررسی کنید تا نکته و روش حل را یاد بگیرید.

دقت کنید که تست آموزشی باید در فاصله مناسبی بعد از مطالعه درسنامه حل شود؛ یعنی ابتدا مفهوم را یاد بگیرید و سپس با تست، میزان یادگیری خود را بررسی کنید.

چند تست بزنم؟

برای شروع می‌توانید برای هر درس تخصصی حدود ۲۰ تا ۳۰ تست آموزشی (بسته به دجه سختی درس و در بازه زمانی حدود یک و نیم ساعت) در نظر بگیرید، اما این عدد یک قانون ثابت نیست. برای درس‌های محاسباتی یا مباحث دشوار ممکن است تعداد کمتری تست، اما با تحلیل عمیق‌تر، مفیدتر باشد.

هدف تست آموزشی این نیست که فقط تعداد تست‌های زده‌شده را بالا ببرید؛ هدف این است که بفهمید چرا تست را درست یا غلط زده‌اید.

بهترین منابع برای شروع از صفر کنکور

گفتیم خرید کتاب های کنکور مناسب را می‌توان در بسیاری از موارد به شرکت فوری در کلاس کنکور ترجیح داد، حالا بهترین منابع برای شروع از صفر کنکور کدامند؟ بحث در مورد این موضوع بسیار مفصل است و در مقالات جداگانه‌ای کتاب‌های مناسب داوطلبان مختلف را به تفکیک رشته ها و دروس مختلف معرفی کرده‌ایم.

پیشنهاد می کنیم متناسب با رشته خود یکی از مقالات بهترین منابع کنکور تجربی، بهترین منابع کنکور انسانی و بهترین منابع کنکور ریاضی را بخوانید.

با این حال اگر می‌خواهید مطالعه برای کنکور را از صفر شروع کنید و زمان کافی در اختیار دارید، کتاب‌های زیر بهترین منابع برای شما هستند. درسنامه این کتاب‌ها به حدی کامل و قابل فهم است که نیاز  شما را از شرکت در کلاس کنکور کم می‌کند:

• کتاب‌های آموزش شگفت‌انگیز خیلی سبز
• کتاب‌ های خیلی سبز
• کتاب‌های میکرو گاج
• کتاب های سیر تا پیاز گاج
• کتاب های جامع مهروماه

از اول مهر با عمومی‌ها چه کنم؟

دروس عمومی در دفترچه آزمون سراسری به شکل گذشته مطرح نمی‌شوند، اما این به معنای بی‌اهمیت شدن آن‌ها نیست. در کنکور ۱۴۰۶ و بعد از آن، سوابق تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در رشته‌های پرمتقاضی ۶۰ درصد با تأثیر قطعی در نمره کل اثر دارند و دروس نهایی عمومی نیز بخشی از سابقه تحصیلی داوطلب را تشکیل می‌دهند. بنابراین مطالعه فارسی، دینی، عربی و زبان انگلیسی را نباید به طور کامل کنار بگذارید؛ بلکه باید روش مطالعه آن‌ها را متناسب با هدف «امتحان نهایی» تنظیم کنید.

در واقع از مهر ۱۴۰۵، یک داوطلب دوازدهمی باید دو مسیر را هم‌زمان مدیریت کند:

۱. آمادگی برای آزمون اختصاصی

۲. کسب نمره بالا در امتحانات نهایی

بنابراین برنامه‌ای که فقط روی تست تمرکز کند، دیگر برنامه کاملی برای کنکور نیست.

از اول مهر آزمون شرکت کنم؟

همیشه گفته‌ام که درس خواندن بدون سنجش و آزمون دادن تقریبا بی‌فایده است؛ پس باید شرکت در آزمون را از اول مهر در برنامه‌هایتان بگذارید

اینجا یک امای بزرگ داریم؛ اما اگر داوطلب ضعیفی هستید و مطالعه برای کنکور را از صفر شروع کرده‌اید.

در انتخاب آزمون باید دقت کنید. آزمونی که حجم مباحث آن بیش از توان شماست یا برنامه آن با سطح فعلی شما هماهنگ نیست، ممکن است به جای کمک، باعث ایجاد احساس عقب‌ماندگی و کاهش انگیزه شود.

پس هنگام انتخاب آزمون فقط به اسم مؤسسه توجه نکنید. بررسی کنید:

• برنامه آزمون با وضعیت فعلی شما هماهنگ است؟
• حجم مباحث هر مرحله قابل اجراست؟
• فرصت کافی برای مطالعه، تست و مرور دارید؟
• بعد از آزمون امکان تحلیل مناسب وجود دارد؟

آزمون خوب، آزمونی نیست که سخت‌ترین سؤال‌ها را داشته باشد؛ آزمونی است که به شما اطلاعات مفید درباره وضعیت مطالعاتی‌تان بدهد.

یک نکته بسیار مهم برای شروع از صفر در مهرماه: قرار نیست همه چیز را جبران کنی!

یکی از اشتباهات رایج داوطلبانی که از مهر شروع می‌کنند این است که می‌خواهند تمام عقب‌ماندگی تابستان را در یک یا دو ماه جبران کنند.

مثلاً می‌گویند:

«من تابستان هیچ کاری نکرده‌ام، پس باید در مهر سه برابر بقیه درس بخوانم.»

این طرز فکر معمولاً نتیجه خوبی ندارد.

اگر از مهر شروع کرده‌اید، بهتر است به جای فکر کردن مداوم به عقب‌ماندگی، از خودتان بپرسید:

از امروز تا روز کنکور، چه مقدار زمان مؤثر در اختیار دارم و چگونه می‌توانم بهترین استفاده را از آن بکنم؟

ممکن است داوطلبی تابستان بسیار خوبی داشته باشد اما در ادامه سال برنامه‌اش را رها کند؛ در مقابل، داوطلبی که مهر از صفر شروع کرده است می‌تواند با استمرار، مرور و تحلیل آزمون به نتیجه بسیار خوبی برسد.

پس گذشته را بررسی کنید، اما در آن گیر نکنید.

برنامه هفتگی شروع از صفر چگونه باشد؟

اگر از مهر شروع می‌کنید، برنامه شما در ابتدا باید سه جزء اصلی داشته باشد:

بخش برنامه	هدف
مطالعه و یادگیری	یادگیری مفاهیم و مطالب جدید
تست آموزشی	تثبیت و کشف نقاط ضعف
مرور و تحلیل	جلوگیری از فراموشی و اصلاح اشتباهات

در هفته‌های اول لازم نیست تعداد زیادی درس را هم‌زمان با حجم بالا مطالعه کنید. بهتر است برنامه‌ای داشته باشید که بتوانید آن را اجرا کنید و سپس به‌تدریج حجم مطالعه را افزایش دهید.

برای مثال، اگر روزانه ۴ ساعت مطالعه مفید برایتان امکان‌پذیر است، همان ۴ ساعت را با کیفیت بالا اجرا کنید و بعد از تثبیت عادت مطالعه، زمان را افزایش دهید.

یک برنامه؛ کارآمد شروع از صفر کنکور

هر آنچه که در مورد شروع از صفر کنکور 1406 گفتیم را به صورت جمع و جور در جدول زیر آورده‌ایم:

اگه میخای از صفر شروع کنی…

سؤال	پاسخ
روزی چند ساعت بخونم؟	از ساعت مطالعه‌ای شروع کن که واقعاً توان اجرای آن را داری و بعد به‌تدریج افزایش بده.
روزی چند تا تست بزنم؟	ابتدا روی تست آموزشی تمرکز کن؛ حدود ۲۰ تا ۳۰ تست برای هر درس می‌تواند نقطه شروع باشد، اما کیفیت تحلیل مهم‌تر از تعداد است.
کتاب چی بخرم؟	منبعی انتخاب کن که درسنامه مناسب سطح تو داشته باشد و بتوانی آن را کامل مطالعه و تست‌زنی کنی. از سایت پایتخت کتاب مشوره بگیر.
آزمون چی ثبت‌نام کنم؟	آزمونی را انتخاب کن که برنامه آن با سطح و زمان مطالعه تو هماهنگ باشد.
از کی مشاوره بگیرم؟	اگر در برنامه‌ریزی، انتخاب منابع یا اجرای برنامه مشکل داری، مشاوره می‌تواند کمک‌کننده باشد.
با عمومی‌ها چه کنم؟	مطالعه آن‌ها را به دلیل نقششان در امتحانات نهایی جدی بگیر و روش مطالعه را متناسب با امتحان نهایی تنظیم کن.
امتحانات نهایی را جدی بگیرم؟	حتماً؛ در کنکور ۱۴۰۶ سوابق تحصیلی یازدهم و دوازدهم در رشته‌های پرمتقاضی ۶۰ درصد سهم قطعی دارند.
اگر تابستان را از دست داده‌ام چه؟	به جای جبران هیجانی، از مهر یک برنامه قابل اجرا و پایدار بساز.

سخن آخر

من تابستان را از دست داده‌ام و می‌خواهم مطالعه برای کنکور را از مهر شروع کنم آن هم از صفر، نمی‌دانم چقدر شانس موفقیت دارم. طبق ضرب المثل ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است، دیر نشده و می‌توانید از مهر ماه یک شروع عالی برای کنکور داشته باشید.

در این محتوا گفتیم که برای برنامه شروع از صفر کنکور 1406 چطور قدم به قدم جلو بروید و سعی کردیم هر اطلاعاتی که برای شروع از مهر ماه نیاز دارید را در اختیارتان بگذاریم. اگر نکته‌ای می‌توانید به صحبت‌های ما اضافه کنید یا سوالی در ذهنتان باقی مانده، خوشحال می‌شویم آن را در قسمت ثبت دیدگاه این محتوا با ما در میان بگذارید.

چند سوال متداول